Hersenletsel, en waar moet ik nu zijn
(21 juni 2007)
column Brabants Dagblad
AANVANG 15.00 UUR
Column door Ton de Jong
Hersenletsel
Wie zegt dat hij naar een seminar gaat over NAH wordt niet begrijpend aangekeken. Ook wanneer je de afkorting verklaart - Niet Aangeboren Hersenletsel - zal de belangstelling matig zijn. Toch is ontmoetingscentrum D'n Herd op het terrein van Landpark Assisië in Biezenmortel tot de laatste stoel bezet.
Wie niet weet waar hij dat moet zoeken mag voor 'Landpark' het woord 'Huize' invullen en komt dan terecht op het honderd jaar oude complex voor mensen met een áángeboren verstandelijke beperking. Het zijn van die thema's die aan je voorbij gaan tenzij je er in de directe omgeving mee te maken krijgt. Dat overkomt velen.
Honderdduizend Nederlanders komen jaarlijks met hersenletsel in het ziekenhuis: tumor, infarct, bloeding, verkeersongeluk.
Hersenletsel, een akelige breuk in de levenslijn
Het lukt de doktoren steeds vaker om de patiënt er doorheen te slepen. Maar dan? Na de blijdschap dat hij of zij niet dood is gegaan, komt de revalidatie en vervolgens de terugkeer in de samenleving.
Weer kunnen lopen, betekent voor patiënten weer normaal zijn, maar dat valt vies tegen. Leven is meer dan lopen. "Hersenletsel betekent een breuk in de levenslijn. De buitenwereld loopt daar vaak met een grote bocht omheen", schopt Pauline Broekeman van het Nederlands Centrum Hersenletsel tegen een open deur. Een gewoon functionerend mens heeft een netwerk van 700 andere mensen, kom je na een herseninfarct in een rolstoel terecht dan keldert dat getal tot zeventig.
Veertig jaar geleden was het niet anders. De medische wetenschap is met sprongen vooruitgegaan, de houding ten opzichte van mensen met hersenletsel nauwelijks. Instellingen, professionals en patiëntenorganisaties sjouwen zich te pletter, maar als de omgeving niet verandert blijft het een hopeloos gevecht. Max Knegtel van de 'Samenwerkende Hersenletselorganisaties Brabant' geeft een schrijnend voorbeeld uit de praktijk. "Een man die een herseninfarct heeft gehad belt voor informatie over uitkeringen. Hij krijgt een vloedgolf van informatie die de man niet zo snel kan verwerken. En dat laat hij merken. De ambtenaar dan: 'U kunt uw vragen stellen maar als u het niet begrijpt is dat niet mijn maar uw probleem'."
Het is zo simpel, zegt een psycholoog. Benader mensen altijd positief. Ga uit van wat ze kunnen, niet van wat ze niet meer kunnen. Vraag niet constant: Weet je dit nog? Kun je dat nog?
Dat maakt mensen angstig en onzeker. Laat patiënten leren weer dingen te doen in het dagelijks leven en niet in een kamertje in een revalidatiecentrum.
Het is zo simpel, zegt vanaf het spreekgestoelte een rijtje deskundigen. Train mensen die achter de loketten zitten op hun omgang met mensen met hersenletsel, behandel hen niet als demente bejaarden. Waarom het toch niet wil lukken? Pauline Broekeman: "De samenleving is niet zo vriendelijk. Na thuiskomst uit het ziekenhuis vallen patiënten en hun omgeving in een diep gat."
Dat is geen cliché, dat is de harde werkelijkheid.
Brabants Dagblad 26 juni 2007