Verslag eerste debat 'seksualisering van de samenleving' 18 november 2008
Locatie: Fontys Hogeschool Journalistiek Tilburg
Door Yaël Weijenberg
Seksualiteit en moraal. Alles moet kunnen?!
In de aula van Fontys Hogeschool Journalistiek in Tilburg werd dinsdag 18 november een debat georganiseerd over trends, vrijheid en moraalridders in het kader van de seksualisering van de samenleving. Grote vraag tijdens het debat was: zijn jongeren goed in staat om zelf te bepalen wat wel en niet kan? Met een geheel vrouwelijk panel, ging het debat van start.
Afgezien van het feit dat de zaal niet helemaal vol zat, was er genoeg animo voor het door BrabantBalie georganiseerde debat. Niet alleen volwassenen, maar ook studenten interesseerden zich voor de discussie rondom de seksmoraal. Carla van Loon van Omroep Brabant leidde het debat en begon op enthousiaste toon de zaal toe te spreken. "Allereerst wil ik van jullie weten of we hier een echt probleem te pakken hebben." Ruim de helft van de aanwezigen denkt niet dat het een typisch probleem is van deze tijd. Met een glimlach kondigt Van Loon de eerste spreekster aan. Myrthe Hilkens, journalist en tafelgenoot van Knevel en Van den Brink, komt met haar colaflesje het podium op. Door haar dikke blonde haar en haar zwarte pumps komt ze over als een pittige tante. En niets is minder waar.
Ze citeert vlot uit haar boek McSex. De pornoficatie van de samenleving. "Jongeren worden steeds meer geconfronteerd met seks en porno.
Pak een willekeurige glossy en boem, daar heb je de tips en trucs om er een avondje wilde seks op na te houden. Ook programma's als Sexcetera geven de jeugd een totaal verkeerd beeld van wat seks nou daadwerkelijk betekend. Er wordt maar gelikt, gerukt en erop los geklapt." Myrthe neemt geen blad voor haar mond. Ook uit ze veel kritiek over de porno waar jongeren steeds vaker mee geconfronteerd worden. Bovendien maakt ze zich zorgen over deze vorm van 'liefdeloze seks'. "Liefdeloze seks leidt tot problemen wanneer je echt verliefd bent. Porno heeft niets met liefde van doen."
Seks en internet
Alkeline van Lenning, docente op de UvT, gooit wat humor door dit serieuze onderwerp. "Seks op internet. Wat doen ze dan?" Hiermee is het ijs een beetje gebroken en haakt ze in op het onderwerp. "Het idee dat seks 'moet' krijgt steeds meer vat op de samenleving. En vooral onder de jeugd." Van Lenning is van mening dat jongeren, en vooral nu, op zoek zijn naar wie ze zijn. Door de opkomst van veelvuldig porno op internet en de seksueel getinte videoclips op MTV en YouTube worden kinderen volgens de UvT-docente op het verkeerde been gezet. "De jeugd is constant op zoek naar extreme ervaringen en avontuur. Ook op seksgebied. En de commercie haakt daarop in." Brigitte Theeuwen, directeur van Enzovoort, haakt daarop in. "En dan te bedenken hoeveel geld er omgaat in de seksindustrie. Ruim 100 miljard dollar per jaar. Dat is meer dan in de filmindustrie." Overtuigend jaknikkend gaat Alkeline door met haar betoog. Volgens haar is het tijd voor goede seksbeelden. "Straks gaat de jeugd nog denken dat het normaal is dat een jongen een meisje naakt een touw om haar nek bindt en haar als een hondje door de kamer laat lopen." Hier en daar verschijnt een grijns op een gezicht. Myrthe kan duidelijk niet wachten om er iets over te zeggen en grijpt de microfoon. "Wat jullie nu verdedigen is helemaal niet meer aan de orde." Volgens haar is het een probleem dat al heel lang speelt, en dat je het van generatie op generatie anders moet bekijken. "De jongerengeneratie van nu laat zich weer anders beïnvloeden dan de generatie van de babyboomers. Daar moeten we ook rekening mee houden."
Ouders
Vol ongeduld schuiven de sprekers op en neer op hun stoelen. "Want wat is de rol van de ouders in dit hele verhaal?" vraagt Van Loon aan de sprekers. Gaan jongeren over hun grenzen doordat ouders de dialoog omzeilen? Myrthe is er als de kippen bij. "Ik snap dat het moeilijk is voor zowel ouders als kinderen om het over seks te hebben, want het is ook een stukje privacy. Maar het is zo hard nodig." Volgens haar weten veel ouders niet hoe ze om moeten gaan met het praten over seks. Theeuwen beaamt dat. "Ik probeer het wel, maar het blijft moeilijk." Ook Alkeline denkt te weten waar de oorzaak van dit probleem ligt. "Mijn kinderen worden al onpasselijk als ze aan hun ouders denken die ook seksueel actief zijn." Gelach stijgt op vanuit het publiek. Een paar zure gezichten verschijnen er bij de jongeren. Waarop de UvT-docente zegt: "Ja, het is toch zo?!" Een vrouw achter in de zaal wil graag haar steentje bijdragen aan dit debat. Zij heeft er bewust voor gekozen om het er met haar kinderen wel over te hebben. "Als ik dat niet doe, slaan ze misschien wel het verkeerde pad in op seksueel gebied. Ik wil ze goed voorlichten." Ook denkt deze mevrouw van middelbare leeftijd dat de taak van de voorlichting niet alleen bij de ouders ligt. "Het onderwijs speelt een heel grote rol in deze voorlichting. En ik denk dat het onderwijs daar op dit moment in tekort schiet." Myrthe knikt overtuigend en wil nog wat zeggen. Maar de debatleider maakt een afwerend gebaar. "Het is tijd voor de volgende stelling."
Media
In de laatste stelling wordt gesteld dat de invloed van MTV en YouTube in het seksualiseringdebat zwaar wordt overschat. Nog voordat een van de gastsprekers iets kan zeggen, steekt een studente uit de zaal haar hand op. Zij is het er absoluut mee eens. "50 Cent heeft in zijn clips zestig vrouwen om zich heen en die behandeld hij als seksslaven. Terwijl het ook anders kan. Jon Bon Jovi wacht in zijn clips in een bed vol rozen op zijn meisje." Volgens haar ligt het maar net aan de instelling van de jongeren die deze media gebruiken. Myrthe is het hier niet mee eens. Ze staat zoals telkens weer klaar met haar argumenten en trekt de microfoon gierig naar zich toe. "Jij misschien niet, maar er zijn jongeren die zich laten beïnvloeden door dit soort clips als die van 50 Cent." Myrthe is er bang voor dat dit soort clips overslaan in de werkelijkheid. Haar visie is duidelijk. "In deze clips is het zo: De jongen is stoer en het meisje is de hoer. En daar moeten we vanaf." De andere sprekers hebben hier verder niet veel aan toe te voegen.
Column
Het is tien voor negen en we lopen tegen het einde van het debat aan, maar het is nog niet voorbij. "We hebben namelijk nog een gast voor jullie." Frank van Pamelen, schrijver, dichter en cabaretier komt met een column op de proppen. Simpel gekleed en met een vel papier in zijn broekzak klimt hij het podium op. Druk op en neer lopend begint hij. "Kinderen worden steeds vroeger geconfronteerd met de seksuele moraal. Neem nou Spongebob en Patrick op Nickelodeon. Daarvan kan niemand meer zeggen dat ze geen homo zijn." Dit schept voor het publiek meteen een herkenbaar beeld, iedereen begint te lachen. Vervolgens gaat Frank verder met zijn jeugd. "In alle kinderliedjes werd ik geconfronteerd met seks. Als je een beetje doordenkt, ontdek je in ieder liedje wel een verborgen seksmomentje." Ook hij geeft toe dat hij het moeilijk vindt om met zijn kinderen over seks te praten. "Ik heb steeds het idee dat het veel te vroeg is om over seks te praten met mijn dochter. Maar de ervaring leert, dat je daar niet vroeg genoeg mee kunt beginnen."
Ook al was het na ruim 2 uur debatteren tijd om afscheid te nemen: de discussie duurt voort. Een oplossing voor het probleem is nog niet gegeven en definitieve conclusie kunnen nog niet worden getrokken. De aanwezigen zijn het eens over de negatieve kanten van de seksualisering om ons heen, dat de dialoog tussen kind en ouder belangrijk is en dat seks niet alleen voor lust dient. Maar we zijn nog lang niet uitgepraat. Daarom organiseert BrabantBalie in het voorjaar van 2009, nog een 4-tal debatten over dit onderwerp. Die zullen plaatsvinden op verschillende ROC's in Noord-Brabant. Houd voor meer informatie www.brabantbalie.nl in de gaten.
Uit het Brabants Dagblad van 19 november 2008
'Tijd voor een nieuwe seksuele revolutie'
Debat over seksuele moraal onder jongeren: 'Het is echt zorgelijk'
door Rene van der Lee
Jongeren die experimenteren met seks: het is van alle tijden. "Maar wat er nu gebeurt is echt een stuk kwalijker. De zoektocht van de jongeren van nu lijkt echt niet meer op die van toen. Babyboomers die denken van wel, raad ik aan om eens wat porno op te zoeken op internet." Journaliste Myrthe Hilkens sprak gisteravond op een debat in Tilburg haar zorgen uit over de seksuele moraal van jongeren tussen 12 en 18 jaar. Die moraal is 'losgeslagen', stelde minister Rouvoet van Jeugd en Gezin vorige week ook al.
Zonder de vice-premier van de ChristenUnie expliciet bij te vallen betoogde Hilkens dat er genoeg gaande is om bezorgd over te zijn. "Er zijn 4,2 miljoen pornosites te vinden op het internet, vijftien tot twintig procent van de jongeren laat zich daar sterk door beïnvloeden. En in al die films gaat het eigenlijk over macht: de man is oppermachtig, de vrouw is de hoer. En het grootste probleem is eigenlijk dat het de samenleving onverschillig laat. Omdat babyboomers denken: zo ging het in onze tijd toch ook?"
Liefde en lust zijn steeds meer van elkaar losgekoppeld, stelde ook Alkeline van Lenning, sociologe aan de Universiteit van Tilburg. Het maatschappelijk debat wordt volgens haar te veel in karikaturen gevoerd. Wie iets wil doen aan de stortvloed van seksbeelden is een 'moraalridder', wie dat niet wil vindt dat 'alles moet kunnen'. "Maar zo eenvoudlig ligt het natuurlijk allemaal niet. Een verstandig mens herkent zich daar echt niet in."
Het debat, georganiseerd door de BrabantBalie, had plaats op de Fontys Hogeschool voor Journalistiek. Daar studeerde Myrthe Hilkens vroeger ook. "En van die tijd herinner ik me nog tal van stoere verhalen over de seks die je de avond tevoren had gehad. Want als je de waarheid zou vertellen toonde je aan dat je niet vrijgevochten, leuk en de moeite waard was. Zo is het eigenlijk nog steeds: de beeldcultuur suggereert dat we allemaal vrijgevochten zijn, maar we zijn nog steeds bange vogeltjes. Op middelbare scholen wordt nog steeds niet vrij over seks gesproken."
Van Hilkens verschijnt deze week het boek 'Mc Sex. De pornoficatie van onze samenleving'. Ze breekt daarin een lans voor een serieus debat over de seksuele moraal. "Het is tijd voor een nieuwe seksuele revolutie. Meisjes die seks hebben in ruil voor een breezer vormen maar een marginaal probleem, maar het wordt wel tijd dat we het eens gaan hebben over de negatieve invloed van al die seksueel getinte videoclips en pornosites. In al die clips van MTV of TMF figureren meisjes die in superkleine bikini's geil aan een lolly likken. Er zijn heel veel jongeren die te lijden hebben onder die stereotiepe beelden, omdat ze denken dat ze ook op zo'n liefdeloze manier aan seks moeten doen. Onderzoek is daar duidelijk over."
De angst om te moraliseren heeft een verlammend effect op het debat, denkt sociologe Van Lenning. "Maar ik hoor nu dat het in disco's volstrekt normaal is dat jongens tegen meisjes op staan te rijen. Moeten we dat normaal vinden dan? Is het moraliserend als je zegt dat je daar niet zo blij mee bent? En het is ook niet zo dat alleen meisjes te lijden hebben onder alle beelden die ons worden opgedrongen. Ook jongens hebben er last van: voor hen is het nog veel moeilijker om te zeggen dat ze nog maagd zijn."
Gepubliceerd: 20 november 2008 in Univers, het weekblad van de Universiteit van Tilburg.
Internet beïnvloedt seksuele moraal
Jongeren weten niet meer het verschil tussen 'seks voor de lust' en 'seks voor de liefde'. Daarover zijn de panelleden tijdens het door de Brabant Balie georganiseerde debat Seksualiteit en moraal… Alles moet kunnen op de Hogeschool Journalistiek het dinsdag 18 november eens.
Volgens journaliste Myrthe Hilkens, auteur van het boek McSex. De pornificatie van Nederland, laten jongeren zich sterk beïnvloeden door internet. "Er zijn 4,2 miljoen pornosites en bijna al die films gaan over de macht van mannen."
Ook UvT-sociologe Alkeline van Lenning benadrukt dat liefde en lust steeds meer wordt losgekoppeld. "Maar als je daar wat van zegt, word je al snel afgeschilderd als een 'moraalridder'."
De discussie past in de trend om de losgeslagen seksuele moraal aan te pakken. Minister Rouvoet van Jeugd en gezin kondigde al eerder een landelijk debat aan. De Brabant Balie en Stichting Zet hebben al vier vervolg debatten over het thema aangekondigd.
Door Michiel Stol