Uit: Brabants Dagblad
Ton de Jong
Voedselbanken
TILBURG – woensdag 4 maart 2009
Een beoogd commissaris van de noodlijdende ING-bank die spreekt over de voedselbank. Dat zou raar zijn als het niet zou gaan om Lodewijk de Waal, oud FNV-voorzitter. Van hem mag je ongeveinsde affiniteit met het onderwerp verwachten. "Bent u voor voedselbanken", luidt de eerste vraag die hij krijgt voorgelegd in het debat 'Voedselbanken…oude wijn in nieuwe zakken' dat vorige week in Tilburg werd gehouden. Het zaaltje zit mooi vol, met dank aan Natasja Froger en aan het nieuws dat voedselbanken door de crisis niet genoeg spullen aangeleverd krijgen.
"Een onmogelijke vraag", antwoordt De Waal, "die je niet met 'ja' of 'nee' kunt beantwoorden. Zoals ook de vraag: 'Bent u opgehouden uw vrouw te slaan?' "
Een schandvlek is het volgens hem zeker niet, want dan doe je de honderden vrijwilligers tekort die zich voor de voedselbanken inzetten. De Waal weet eigenlijk niet goed raad met het verschijnsel. Voedselbanken zouden overbodig moeten zijn, de overheid moet immers zorgen voor een stevig sociaal vangnet, maar er zullen altijd mensen verdwalen in de samenleving die niet zonder deze directe hulp komt.
Het laatste punt wordt op een boeiende manier uitgewerkt door Raf Janssen, secretaris van de Sociale Alliantie, die pas onderzoek naar het verschijnsel heeft gedaan.
"De overheid heeft een hekel aan voedselbanken. Zij gooien zand in de re-integratiemachine", zegt Janssen. "Want zij wil mensen met een uitkering zo snel mogelijk weer aan het werk zetten. Geen zin om te werken, dan ook geen uitkering. Door de voedselbanken kunnen mensen zich daaraan onttrekken. Voedselbanken zijn een vluchtheuvel voor mensen die niet op commando van de overheid in beweging willen komen. Die vluchtplaats moet er zijn, want niet iedereen kan mee in de maalstroom."
Dat is altijd al zo geweest, maar vroeger werden de 'verdwaalden' zonder een hoop overheidspoespas opgenomen door de samenleving. De 'schooiers' kregen overal warm eten aangeboden en er was altijd wel wat werk voor mensen die een volledige baan niet aan konden.
Janssen krijgt de wind van voren uit de zaal. "En de mensen dan die - zonder daar iets aan te kunnen doen - zulke hoge schulden hebben dat zij de voedselbank nodig hebben om te overleven?"
Janssen: "Het zijn - verwijtbaar of niet - persoonlijke rampen, waar de overheid niets aan kan doen. Dat is een heel specifieke groep."
Aan die persoonlijke rampen kan ook het gemeentebestuur van Tilburg niets doen, maar zij probeert de mensen wel van de 'vluchtheuvel' te halen. Niet in het belang van de bureaucratie, zegt wethouder Huijgen, maar omdat het niet fijn is voor mensen om rond te blijven dolen. "Wij willen weten hoe het zit en wij willen helpen. Het gros maakt daarom maar twee tot drie maanden gebruik van onze voedselbanken."
Column naar aanleiding van Voedselbankendebat op 26 februari 2009 in De NWE Vorst in Tilburg.